Κατακλίσεις (Έλκη Πίεσης): Πρόληψη & Φροντίδα στο Σπίτι

Κατακλίσεις (Έλκη Πίεσης): Πρόληψη & Φροντίδα στο Σπίτι

Όταν ένα αγαπημένο πρόσωπο μένει για μεγάλο διάστημα στο κρεβάτι ή στην καρέκλα, ένας από τους πιο συχνούς και πιο επώδυνους κινδύνους είναι οι κατακλίσεις - τα λεγόμενα έλκη πίεσης. Η καλή είδηση είναι ότι, στη μεγάλη τους πλειονότητα, μπορούν να προληφθούν. Με τη σωστή καθημερινή φροντίδα και την κατάλληλη νοσηλευτική υποστήριξη, το δέρμα μπορεί να παραμείνει υγιές ακόμη και σε άτομα με σοβαρά περιορισμένη κινητικότητα.

Τι Είναι και Πώς Δημιουργούνται

Οι κατακλίσεις είναι βλάβες του δέρματος και των υποκείμενων ιστών που προκαλούνται από παρατεταμένη πίεση σε ένα σημείο του σώματος. Όταν το βάρος του σώματος πιέζει το δέρμα πάνω σε μια σκληρή επιφάνεια - συνήθως πάνω από ένα οστό - η ροή του αίματος στην περιοχή μειώνεται. Χωρίς επαρκή αιμάτωση, οι ιστοί στερούνται οξυγόνου και αρχίζουν να υφίστανται βλάβη, μερικές φορές μέσα σε λίγες μόλις ώρες.

Συμβάλλουν επίσης δύο ακόμη παράγοντες: η τριβή (όταν το δέρμα τρίβεται στα σεντόνια) και η διάτμηση (όταν το δέρμα τραβιέται προς μία κατεύθυνση ενώ ο ιστός από κάτω κινείται προς άλλη, π.χ. όταν ο ασθενής γλιστρά στο κρεβάτι).

Τα πιο ευπαθή σημεία είναι εκεί όπου το οστό βρίσκεται κοντά στην επιφάνεια του δέρματος:

• Ιερό οστό και κόκκυγας (χαμηλά στη μέση)
• Φτέρνες και αστράγαλοι
• Ισχία και γλουτοί
• Ωμοπλάτες, αγκώνες και πίσω μέρος του κεφαλιού

Ποιοι Κινδυνεύουν Περισσότερο

Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν συνυπάρχουν περισσότεροι παράγοντες. Στο σπίτι, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται:

• Άτομα κατάκοιτα ή με σοβαρά περιορισμένη κινητικότητα
• Άτομα που δεν αλλάζουν θέση μόνα τους (μετά από εγκεφαλικό, με προχωρημένη άνοια ή παράλυση)
• Άτομα με κακή θρέψη ή αφυδάτωση, με αδύναμο και εύθραυστο δέρμα
• Άτομα με ακράτεια, που διατηρεί την περιοχή υγρή
• Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη ή προβλήματα κυκλοφορίας
• Άτομα με μειωμένη αισθητικότητα, που δεν αντιλαμβάνονται τον πόνο της πίεσης

Πρόληψη στο Σπίτι

Η πρόληψη βασίζεται σε απλές, σταθερές καθημερινές συνήθειες.

Τακτική αλλαγή θέσης. Η αλλαγή θέσης είναι το πιο σημαντικό μέτρο. Ως γενική αρχή, ο κατάκοιτος ασθενής χρειάζεται αλλαγή θέσης περίπου κάθε δύο ώρες, και ο καθήμενος συχνότερα. Χρησιμοποιήστε μαξιλάρια για να στηρίξετε το σώμα και να ανακουφίσετε τα ευπαθή σημεία - ποτέ μην σέρνετε τον ασθενή, αλλά ανασηκώστε τον για να αποφύγετε την τριβή.

Καθημερινός έλεγχος του δέρματος. Επιθεωρείτε καθημερινά όλα τα σημεία πίεσης. Προειδοποιητικό σημάδι είναι μια περιοχή κοκκινίλας που δεν εξαφανίζεται όταν την πιέσετε ελαφρά με το δάχτυλο. Σε σκουρόχρωμο δέρμα η αλλαγή μπορεί να φαίνεται ως πιο σκούρα ή θερμότερη περιοχή. Αναφέρετε αμέσως κάθε νέα αλλοίωση.

Φροντίδα του δέρματος. Διατηρείτε το δέρμα καθαρό και στεγνό, αλλάζοντας έγκαιρα σε περίπτωση ακράτειας. Χρησιμοποιήστε ήπιο καθαρισμό και ενυδατική κρέμα σε υγιές δέρμα. Αποφύγετε το έντονο τρίψιμο των κόκκινων περιοχών.

Επιφάνειες ανακούφισης της πίεσης. Τα ειδικά στρώματα και μαξιλάρια κατακλίσεων (π.χ. αέρος ή αφρού) κατανέμουν το βάρος και μειώνουν τον κίνδυνο. Ο νοσηλευτής μπορεί να σας καθοδηγήσει στην επιλογή.

Ενυδάτωση και διατροφή. Το καλά θρεμμένο δέρμα είναι πιο ανθεκτικό. Επαρκής λήψη υγρών και ισορροπημένη διατροφή, με προσοχή στην πρόσληψη πρωτεΐνης, υποστηρίζουν την ακεραιότητα και την επούλωση των ιστών. Συντονιστείτε με τον θεράποντα ιατρό για τυχόν διατροφικούς περιορισμούς.

Πώς Αξιολογεί και Φροντίζει ο Νοσηλευτής

Όταν μια κατάκλιση έχει ήδη εμφανιστεί, η φροντίδα της είναι νοσηλευτικό έργο. Ο νοσηλευτής της ομάδας μας θα αξιολογήσει τη βλάβη και θα προσδιορίσει το στάδιό της - από την αρχική επίμονη ερυθρότητα έως τα βαθύτερα έλκη που αφορούν ιστούς κάτω από το δέρμα. Η σταδιοποίηση καθορίζει το πλάνο φροντίδας.

Στη συνέχεια ο νοσηλευτής:

• Καθαρίζει το τραύμα με την κατάλληλη τεχνική και υλικά
• Επιλέγει το κατάλληλο επίθεμα ανάλογα με το στάδιο και την κατάσταση του τραύματος
• Παρακολουθεί την πορεία επούλωσης και τα σημεία πιθανής λοίμωξης
• Καταγράφει την εξέλιξη και προσαρμόζει το πλάνο
• Εκπαιδεύει την οικογένεια στις τεχνικές αλλαγής θέσης και φροντίδας

Η φροντίδα γίνεται πάντα σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό, ο οποίος καθοδηγεί τη συνολική θεραπευτική προσέγγιση. Δεν χορηγούμε φάρμακα ή θεραπείες χωρίς ιατρική οδηγία.

Πότε να Επικοινωνήσετε

Επικοινωνήστε με τον νοσηλευτή ή τον ιατρό χωρίς καθυστέρηση εάν παρατηρήσετε:

• Κοκκινίλα που δεν υποχωρεί, φουσκάλα ή ανοιχτή πληγή σε σημείο πίεσης
• Αυξανόμενο πόνο, οίδημα ή θερμότητα γύρω από μια περιοχή
• Έκκριση, δυσοσμία ή πύον από τραύμα
• Πυρετό ή γενικευμένη επιδείνωση της κατάστασης

Όσο νωρίτερα αντιμετωπιστεί μια κατάκλιση, τόσο πιο εύκολη και ασφαλής είναι η επούλωσή της.

Ζητήστε Επίσκεψη Νοσηλευτή

Η φροντίδα ενός κατάκοιτου ατόμου στο σπίτι δεν χρειάζεται να σας βαραίνει μόνους. Οι εξειδικευμένοι νοσηλευτές μας στα Ιωάννινα και την ευρύτερη Ήπειρο μπορούν να αξιολογήσουν τον κίνδυνο, να σχεδιάσουν ένα πλάνο πρόληψης και να αναλάβουν τη φροντίδα τυχόν τραυμάτων με ασφάλεια. Ζητήστε σήμερα μια επίσκεψη νοσηλευτή και θα είμαστε δίπλα σας σε κάθε βήμα.